Terug naar huis

Vandaag is het de laatste dag in Addis Ababa. Vanavond om 23.30 uur vertrekt er een KLM toestel van Bole Airport naar Schiphol. Ik heb een ticket en ben inmiddels ingecheckt. Het is de bedoeling dat ik mee ga en het (w)arme Afrika  inruil voor het koude Nederland. Misschien is er in Nederland wel een letterlijk en figuurlijk koud klimaat? Is de Euro er nog? Of moet ik mijn laatste Birr's omruilen voor guldens?  Ik heb er wel zin in om naar huis te gaan. Vanmiddag heb ik mijn schoenen laten poetsen voor 20 Birr en ik was al eerder bij de kapper geweest.  Ik ben dus reisklaar. Ik heb veel beleefd en een bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van een nieuw plan voor  Mary Joy. Vanochtend hebben we met de staf goede afspraken gemaakt over het vervolg.  Op donderdag 22 maart starten workshops, dan wordt ik terug verwacht. Voor nu is het hier even genoeg.

Ik weet dat diverse mensen mijn weblog volgen. Heel leuk. Voor mij is het een manier om mijn ervaringen te verwerken en vast te leggen. En het is gelijktijdig een mooi dagboek met herinneringen. En er zijn diverse mensen die het leuk vinden mee te lezen. Dus 1 + 1 = .. Vast dat er mensen zijn die mijn ervaringen ook persoonlijk willen horen. Prima, vraag me er gerust naar. Je zult vast een enthousiast verhaal horen.  Misschien wil je in een groep de ervaringen delen. Ook goed, stuur gerust een uitnodiging. Ik vind het leuk om erover te vertellen. En misschien kan ik je aansporen om een eigen bijdrage aan dit soort werk te leveren?

Bij mijn afscheid van enkele Ethiopiers begin ik me aan te passen aan de lokale manieren. Wil je weten hoe z’n manier is, vraag het me bij onze volgende ontmoeting. Ik ga je dan als vriend Ethiopisch ontmoeten!

Ik ben reuze benieuwd naar reacties op mijn weblog. Vond je het leuk? Heb je ervan genoten? Heb je trouw meegelezen? Of was het niet waard om mee te lezen? Ik stel je reacties en suggesties erg op prijs. Laat het gerust persoonlijk weten op jan.luursema@planet.nl of als reactie op deze bijdrage.

Waarom ben ik in Afrika?

Het einde van mijn eerste bezoek aan Afrika nadert. Vandaag eerst een bespreking met de lokale consultant over de bereikte resultaten en de voortgang. Dit gesprek is in de ochtend en daarna in de middag een overleg met de Mary Joy staff van het hoofdkantoor. Graag willen we nog iets meer diepgang hebben voor de evaluatie. Omdat we het veldwerk goed hebben gedaan weten we welke vragen resteren. En uiteraard gaan we deze stellen.

Een persoonlijke vraag die zich opdringt is waarom ik hier mee bezig ben? Een vraag die gesteld mag worden en er is zeker een antwoord. Enerzijds heb ik enig avonturiersbloed, dit geeft een aanzuigende werking als dit soort kansen op mijn pad komen. En zoals je kunt lezen op deze weblog is dit aardig gelukt. Anderzijds realiseer ik me dat God alle mensen heeft geschapen. Iedereen mag er zijn zoals hij/zij is. De liefde van Jezus voor de hele mensheid staat daarbij centraal. En ook in Ethiopië wonen prachtige schepselen van God. En er zijn er veel die wat extra aandacht verdienen.  Kijk maar eens naar bijgaande foto. Over deze mensen weet ik iets meer. Mary Joy geeft die aandacht en ik vind het fijn om deze organisatie wat support te geven. Om dit nog beter en doelgerichter te kunnen doen. Helder?

Zowel het ochtend als het middagoverleg is succesvol. Er zijn waardevolle uitwisselingen over de bereikte resultaten en diverse aanvullingen. Samen komen we tot een optimum. Inmiddels is er een mooie powerpoint over de resultaten so-far. Morgen gaan we dit met de Internal Technical Commitee bespreken. Ik heb er het volste vertrouwen in dat de opbrengst van de afgelopen week goed is. Inmiddels is het voorstel voor de uitwerking van het strategisch plan concreet. Hierbij is het de bedoeling dat ik de laatste twee weken van maart opnieuw in Ethiopië ben.

De avond heeft een wat andere besteding. Samen met de program director van Mary Joy bezoek ik het Holland House van Wim Woudenberg. We starten met wat bitterballen en daarna een gewone maaltijd. Ondertussen spreken we verschillende andere gasten. We ontmoeten twee mannen die met de motor onderweg zijn van Utrecht naar Kaapstad. Begin december zijn ze vertrokken en rond eind maart hopen ze in Kaapstad te zijn. Ze lopen twee weken achter op het schema en uit het gesprek blijkt een zeer boeiende reiservaring. Vooral Afrika binnenkomen met de motor bleek een probleem. Ook spreek ik een vrouw die al jaren werkt in de toeristenindustrie. Ze vertelt over de lokale situatie en de kansen en bedreigingen. Na het Holland House gaan we naar een Ethiopiën House. Ook leuk met zang, dans etc. Langzamerhand ben ik helemaal ingeburgerd geraakt. Rond 23.00 uur ben ik in mijn hotel. Nog even de weblog bijwerken en daarna slapen. Morgen is er een hele lange dag. Het is tijd om terug te keren naar Nederland. Naar mijn familie en mijn huis. Ik heb er zin in.

Er was vandaag weer veel te beleven!

Mijn wekker begon vanmorgen om 6.00 uur lawaai te maken. Dat was ook de bedoeling, want zo had ik het ingesteld.  
Awasse en ook mijn hotel liggen aan een heel erg mooi meer. En opnieuw geniet ik van een ontbijt met uitzicht hierop. Dit keer heb ik een onverwachte ‘gast’ op de tafel. Plotseling is mijn brood weg en is de aap er vandoor. Oftewel de lokale aapjes weten waar ze het brood van tafel kunnen pikken! Gelukkig is er genoeg en kan ik opnieuw langs het buffet voor een tweede ronde. Dit keer let ik iets beter op zodat het brood niet van mijn bordje wordt gepikt.


We hebben vandaag een lang programma. Al vroeg staat de chauffeur klaar met de auto en gaan we verder naar het zuiden in Ethiopië. We gaan eerst ruim 1 uur zuidwaarts en een dorp bezoeken waar Mary Joy actief is. We gaan met de staf spreken, de lokale partners bevragen en uiteraard de resultaten in het veld bekijken. Om daarmee onze informatie voor de evaluatie verder compleet te maken. Daarna gaan we via Awasse terug naar Addis Ababa. Aan het einde van de dag hoop ik weer in de hoofdstad van Ethiopië te zijn.

De tocht naar het te bezoeken gebied brengt ons in een nieuwe omgeving.  Er is steeds meer groen en er zijn tal van vruchten. We zien heel veel bananen, maar ook mango's, tomaten, mais, koffie, meloenen, etc.  Er staan overigens ook heel veel cactussen langs de weg. Cactussen worden hier  als erfafscheiding gebruikt. Dus natuurlijk prikkeldraad. De weg gaat langzaam verder omhoog en het wordt steeds groener dus  blijkbaar is hier meer water. De bevolkingsdichtheid neemt ook steeds verder af. Het dorp dat we bezoeken heeft circa 35.000 inwoners en is zou dus een twincity kunnen zijn van mijn woonplaats. We spreken met het lokale lid van Mary Joy en  bespreken het werk dat met kinderen gedaan wordt. Ook hier is weer veel armoede, waarbij de armoede die wij vandaag zien anders is als in Awasse en zeker anders is dan in Addis Ababa. Met deze bezoeken krijgen we een compleet beeld van de verschillende situaties van waaruit Mary Joy werkt.

 We spreken een vrouw die mede dankzij de bijdrage van Mary Joy is gestart met een koffieshop (in de goede vorm) en een winkeltje. Het was lastig om een goede plek te vinden en uiteindelijk is er voor gekozen om het boven de ‘straatgoot’ te bouwen. Ze wordt letterlijk en figuurlijk uit de goot getrokken. We drinken een kopje koffie en betalen 2 Birr (10 eurocent) per kopje. Later bezoeken we enkele agrarische projecten. Mary Joy geeft support door het beschikbaar stellen van zaden en/of de aanschaf van een koe. De koe kost 1.500 Birr  en levert later 2.500 Birr op. Deze koe leeft niet meer en is in delen op borden gepresenteerd. Met de winst is het verder gegroeid en deze boer heeft inmiddels 4 koeien. Hij is hiermee in staat gesteld om zich verder economisch zelfstandig te maken. In dit gebied is het voor mij een bijzonder ervaring om uit de auto te komen. Als ik uitstap ontstaat er meestel een krioelende menigte kinderen rondom mij. En ze willen allemaal mijn hand schudden! Volgens mij heb ik geen koninklijk bloed (slechts lage adel?) maar het is best bijzonder om eens te ervaren hoe je zo handen gaat schudden.

We gaan nog even wat eten in het wat betere lokale restaurant. Het eten is prima, het toilet is duidelijk een ander verhaal. Het is een traditioneel hurktoilet waarbij ze gestopt zijn met schoonmaken. Het reservoir is inmiddels weg en buiten staat een groot watervat. Het is me niet helemaal duidelijk wat precies de bedoeling is. Ik ben blij dat ik alleen maar hoef te plassen. Vanavond in mijn hotel ga ik het er maar lekker van nemen.

De terugweg is lang, veel te zien, druk, deels droog maar ook langs een meer. Hutjes, tuktuks, ezelkarretjes, handkarren, hoog opgestapelde ladingen, langzaam en snel rijdend verkeer, kuddes die de weg overstekken, dromedarissen, hutjes zoals in het Afrikamuseum, stroomdraden al dan niet heel, vrachtwagens op de kant, fabrieken, droge vlakten, etc. etc.. Vele indrukken en ik geniet van alles wat langskomt. Reizen is beleven en dus zien, luisteren en ruiken. Rond 19.00 uur kom ik moe en voldaan aan in mijn hotel in Addis. Welcome Back is de reactie van het personeel. Ik ben inmiddels een bekende gast en het is goed om deze gastvrijheid mee te maken.

Het werk van Mary Joy in Awasse

Verschillen zijn er, hier is soms niets aan te doen. Vanmorgen heb ik genoten van een ontbijt op het terras. Met een heerlijk zonnetje en licht briesje vanaf het meer waar het hotel aan ligt was het echt genieten. Net zoals afgelopen zomer in de Provence. Het ontbijtbuffet had een voor mij wat merkwaardige samenstelling. Eigenlijk zag ik nauwelijks verschil met een dinner-buffet. Ook in de ochtend 'beef' met 'aardappels, groenten en rijst'? Gelukkig was er ook een pannenkoek en een omelet. En uiteraard koffie, dus ik kon van start gaan.

Allereerst was er een overleg met de lokale staf van Mary Joy. We hebben een geanimeerd interview gehad met verschillende stafleden. We hebben inzicht gekregen in de lokale omstandigheden en de toevoeging die Mary Joy levert. Ook kregen we inzicht in de geleerde lessen en zaken die minder goed gaan. Kortom precies de informatie die we voor een evaluatie nodig hebben. Het tweede deel van het gesprek was met een aantal vrijwillegers. Ook in deze gesprekken kregen we meer inzicht in de situatie. De gesprekken zijn in in mix van Engels en Amharisch. Dus een deel kan ik goed begrepen, een andere deel wordt vertaald en sommige delen mis ik . Het is niet anders, mijn Amharisch is nog onvoldoende. Nog een uitdaging te gaan?

Het tweede deel van de dag besteden we aan een aantal externe stackholders. We spreken de politie inspecteur, de afdeling 'vrouw en kind' van de gemeente en de afdeling HIV/AIDS van de lokale overheid. Al deze gesprekken zijn waardevol. Het valt mij op dat er veel onderlinge samenwerking is. Het lokale netwerk dat op initiatief van Mary Joy is ontstaan werkt. Ook het ownership is geborgd en er wordt nu gewerkt aan een 'memoradum of understanding'. Het lijken net centra voor Jeugd en Gezin. Zou André Rouvoet hier ook geweest zijn?

Het derde deel van de dag besteden we aan een veldbezoek. We bezoeken een wijk met veel armoede en ontmoeten diverse gezinnen. We zien veel armoede en ook leed. We ontmoeten kinderen die de verantwoordelijkheid voor een gezin nemen. We zien de mogelijkheden van economische ontwikkelingen met een restaurant, shop, maalderij, etc. We zien het succes maar we zien ook het leed en de armoede. Het contrast tussen arm en rijk is heel erg groot. Vele armen hebben geen stromend water, de WC is een gezamenlijk gat de grond, geen stroom, geen ....... En het huisje is minder dan het kippenhok dat ik 30 jaar geleden in de tuin bij pa en moe bouwde. Ik bezoek een eenzame oude vrouw en heb het idee dat ze in een WC ligt. Het blijkt haar woonkamer te zijn. De geur is bijna ondragelijk en ze heeft geen mogelijkheden om naar buiten te gaan. Zo nu en dan komt iemand haar wassen en eten brengen. Een situatie die je je als nederlander niet kan voorstellen. In deze wijk heeft Mary Joy watertappunten aangelegd. Door velen wordt hier dankbaar gebruik van gemaakt.

Het vierde deel van de dag is wat ontspannender. Samen met de lokale consultant en een vertegenwoordiger van Mary Joy drinken we nog wat. En bespreken wat ervaringen. Daarna eten we wat, ik neem een  'Bismarck Steak'. Prima dunne lapjes vlees met een eitje. Rond 21.00 uur ben ik terug in mijn hotel. Moe en opnieuw een ervaring rijker. Ik heb meer inzichten met kennis voor de evaluatie van Mary Joy en ik heb opnieuw een hoeveelheid armoede gezien waar het voor een nederlander moeilijk is een voorstelling van te maken. En het is zoveeeeeeeel.

Het vijfde en laatste deel bestaat uit het bijwerken van de weblog. En je leest nu het resultaat. En het uploaden van wat foto's. En het bekijken van het licht van de maan op het voor het hotel gelegen meer. En misschien nog even skypen met iemand (Betty?) die online is.

Uitersten op één dag

Vandaag ga ik zuid waarts in Ethiopie. Het doel van deze dag is een verplaatsing naar Awasse, een stad die 5 reisuren zuidelijk van Addis Ababa ligt. De hele weg is al geasfalteerd en het is circa 300 km. Sommige delen zijn best goed en er kan hard gescheurd worden. Daardoor is het een afstand die goed te overbruggen is. We hebben een plan gemaakt om rond 7.00 uur te vertrekken. Dit mislukt, het wordt afrika-time. Oftewel we vertrekken dus rond 8.00 uur. Als echte 'ontwikkelingswerkers' is onze auto een Toyota Landcruiser. Zo'n bakbeest met een grote grille, als je iets raakt valt de schade aan je eigen auto mee. Met daarin een motor die we tegen een stootje kan. Het is dus een prima reismiddel.

We vertrekken vanuit Addis Ababa en verlaten de grote stad. De eerste tegenstelling is helder, de krioelende menigte en het lege landelijke gebied. Een gedeelte van het stuk wat we rijden ziet er uit zoals velen het waarschijnlijk verwacht. Groot, wijds, droog, hier en daar een hutje. Onderweg wel steeds mensen maar ook zichtbare armoede. We passeren dorpjes en het wordt me duidelijk dat water hier geen automatisme is. Veel karren met plastic vaten en tanks zijn onderweg, vaak bemenst met kinderen. Ook kuddes zijn veel onderweg, ook vaak begeleid door kinderen. Oftewel ik zie vandaag heel veel kinderarbeid. Hoe verder we van de stad afkomen hoe droger het wordt. Totdat we Awasse naderen, dit ligt namelijk aan een meer. Het is een heel groen gebied! De tegenstelling tussen droog en nat is het volgende verschil.

Onderweg is er zo hier en daar bedrijvigheid. Er zijn (mogelijk Nederlanders) die grote kassen hebben gemaakt. En bloemen voor de export telen. Heel erg groot en veel. Er zijn chinezen die hele grote compounds hebben gemaakt. Met heel veel 'eigen' bedrijvigheid. En wat de Ethiopiers er precies aan hebben weet ik nog niet. Er is een zichtbare tegenstelling tussen dit soort complexen en de lokale bedrijvigheid.

Rond 13.00 uur komen we aan in Awasse. We gaan onze hotels opzoeken. Voor mij is een plaats geboekt in Lewi Resort. Het is een luxe plek en als tourist is het gewoon een heerlijke plek. Een plek aan het meer, een prachtige zon en circa 25 graden met een lekkere wind. De tegenstelling is helder: koud in Nederland (toch?) en heerlijk weer hier. Een koud biertje en een mooie inrichting. Aapjes in de tuin en prachtige vogels bij het water. Bijna alles is er, behalve de familie en vrienden. Dit is wat ik op zo'n moment wel erg mis. Als je druk bent en veel beleeft gaat de tijd snel, maar op z'n moment van genieten mist er toch iets. Gelukkig maar! Overigens heb ik inmiddels het gevoel dat ik al een maand onderweg ben. Ik heb zoveel meegemaakt.

Rond 16.00 uur ga ik samen met mijn reisgenoten (de lokale consultant van Mary Joy) op verkenning. We gaan een bootje charteren en op zoek naar nijlpaarden. We maken een deal dat we alleen betalen als we de nijlpaarden ook zien. En dus zien we deze, want ze willen natuurlijk ons geld. Het is een prachtige tocht over het meer. Daarna gaan we nog een biertje drinken en ondertussen een trouwerij bijwonen en uiteraard een restaurant bezoeken. Rond 21.00 uur ben ik terug in het hotel. Nog even de weblog bijwerken en daarna van de maan genieten. Het is hier prachtig, en dan slapen. Morgen gaan we in Awasse de werkzaamheden van Mary Joy verkennen. Ik verwacht een grote tegenstelling tussen de luxe in het hotel en de doelgroep van Mary Joy...

Sightseeing in en rond Addis Ababa

Het is zaterdag, een dag om er op uit te trekken en wat te beleven in stad en land. Om 9.00 uur komt de chauffeur dus ik heb alle tijd om rustig op te staan. Me te wassen met de zeer langzaam lopende straal uit een overigens moderne douchekop. Het ontbijtbuffet staat zoals altijd klaar. Een kopje koffie, een glaasje jus, een broodje jam, fruit en wat hapjes. Soms ook een eitje. Prima start van de dag.

De chauffeur is wat laat en rond 9.15 uur vertrekken we naar Entoto Mountains. Ten noorden van Addis Ababa ligt in de bergen de voormalige residentie van keizer Menelik. Een residentie die rond 1850 zijn functie vervulde. Het ligt boven op de berg en er is een prachtig uitzicht op Addis Ababa. En er is een klein museum met oude voorwerpen / kleding / foto's van de keizer. Best leuk om allemaal te zien.

Hierna gaan we iets verder de mountians in en komen we bij andere kerken. Een in rotsen gebouwde plaats en een 'gewoon' kerkgebouw. Het kerkgebouw is van de orthodox koptische kerk en heeft een traditionele opbouw. In het middelste het heilige der heilige. Alleen toegangelijk voor de priester. In de tweede ring een deel voor mannen en een deel voor vrouwen. Op één of andere manier mocht ik beide delen bekijken. In dit deel prachtige fel gekleurde schilderingen met de bijbelse verhalen. Erg mooi! Er komen hele verhalen bij. Zoals het voorbeeld dat als van iemand er maar één oog zichtbaar is het een 'bad-gay' is. De duivel die afgedekt is met een losse lijst met een afbeelding van Jezus. Een duidelijk verwijzing dat Jezus de verlosser is.

Terug in 'town' bezoeken we het Lionpark. Hier worden op een voor 'Burgers Zoo' foute manier een aantal dieren gehouden. En er draaien wat molentjes voor de kinderen. Dit centrum is vooral voor de middenklasse. De 'straatmensen' en de upperclass komen hier niet. Bij het vertrek krijgt mijn chauffeur wat onenigheid met de parkeerwacht. Normaal kost het parkeren 0,5 Birr en nu ik als blanke in de auto zit willen ze 3 Birr. Mijn chauffeur gaat niet akkoord en voor 0,5 Birr komen we weg! Nog even langs de markt wat spullen kopen en daarna wat uitrusten op de hotelkamer.

's Avonds heb ik afspraak met een nicht van een bekende uit de kerk van ons. Ze werkt aan de universiteit van Addis Ababa en zit in de 'talen'. Ze heeft in Leiden gestudeerd en weet erg veel van de lokale talen in dit gebied. Ze verzorgt lessen voor studenten en geeft ook begeleiding. De ontmoeting is gepland in het restaurant Lucy en we weten elkaar snel te vinden. We hebben een boeiende dialoog over de Ethiopische situatie. Steeds beter leer ik de lokale context te kennen. Zo is er soms een groot verschil in inkomen tussen expats en lokalen die hetzelfde werk doen. En ook het werken voor een lokale of internationale organisatie geeft grote inkomensverschillen. Voor soms hetzelfde werk. Een factor 6 tot 10 is soms het verschil. Dit maakt de arbeidsmarkt erg lastig. Ook begrijp ik nu waarom er op zoveel locaties gestart is met de bouw (en afbraak van sloppen). Als je niet start raakt een ontwikkelaar de aanspraak op het gebied kwijt. En dat is natuurlijk niet de bedoeling. Dus daarom staan er heel veel gebouwen die niet af zijn. Ook bespreken we leiderschapsstijlen en de wijze hoe Ethiopiers hier mee omgaan. De terugtocht naar het hotel gaat geheel op lokale wijze. Ik ben zover dat ik me in het lokale busje waag en voor slechts 3 Birr ( 15 cent) ga ik dwars door de stad naar mijn hotel. Ik leer snel.

Klinisch nederlandse dagje

Inmiddels ben ik op de helft van mijn eerste verblijf in Afrika. Langzamerhand ben ik al wel ingeburgerd en weet ik de weg redelijk te vinden in Addis Ababa. Vandaag start ik met een gesprek met de executive director van Mary Joy. Haar naam is Zebider Zewdie en iedereen noemt haar sister. Zij was in 1994 de oprichtster van Mary Joy en vervult een belangrijke rol in de organisatie. Zij is een drijvende, stuwende en motiverende kracht in de organisatie. We hebben een goed gesprek en wisselen ervaringen en verwachtingen. Ik kom erachter dat ik nog één belangrijk item gemist heb. Een bezoek aan de kliniek van Mary Joy. Dus deze voeg ik toe aan het programma.

Het tweede deel van de dag zijn een meer toeristische activiteiten. Samen met een Nederlands koppel gaan we een uitstapje in de stad maken. Ons doel is de Nederlandse ambassade en de Merkato (markt). We gaan in onderhandelingen met een taxichauffeur die we als partner zoeken, zodat we deze taxi de hele trip kunnen gebruiken. We onderhandelen de prijs uit en vertrekken. Zo langzamerhand begin ik de weg in de stad te vinden en ik heb het idee dat we verkeerd gaan. Er is namelijk verschil tussen de Dutch en de Deutsche ambassade. Oftewel we blijken onderweg naar de ambassade van de buren. Dus na enige discussie wordt de auto gedraaid en gaan we in de goede richting. Het is erg druk in de stad. Alle presidenten van het continent Afrika zijn in de stad zijn en daarom zijn sommige wegen afgesloten. Met als gevolg drukte op onze wegen! Maar gelukkig bereiken we uiteindelijk de ambassade.

Het lukt me ons naar binnen te praten. We moeten ons paspoort afgeven en gaan het ommuurde ambassadeterrein op. Het is een oase van rust in een hele drukke stad. Een geweldig grote en mooie tuin en een heel bijzonder gebouw. We wandelen wat rond en nemen foto's. Dan worden we gespot door de bewaking en worden we door een achterdeur het mooie, grote gebouw ingelaten. We moeten helemaal naar de officiele ingang lopen en ons daar melden. We hadden nooit als 'loslopende Nederlanders' het terrein opgemogen. Een vriendelijk Nederlander legt ons dat uit en vertelt ons dat er vandaag geen capaciteit is om ons rond te leiden. We vinden dat geen enkel bezwaar, want we hebben het gebouw nu zowel van binnen als van buiten gezien. Zie  http://www.archined.nl/oem/reportages/addis-abeba/addis-abeba.html

Dus we vertrekken en gaan verder naar de Merkato. Het blijkt een ongelofelijke grote markt. Ieder heeft zo zijn specialiteit. Er is geen AH, Coop of Zebra. Maar allemaal hele kleine verkooppuntjes! Iedereen heeft zijn z'n eigen speciliteit. Kruiden, potjes, shampoo, kopjes, wc-papier, sloten, etc. En het zit allemaal opgepropt op elkaar. Het is een mierenhoop van mensen en zooi. Het is goor, druk en benauwend. Het is opwindend, uitdagend en eigenlijk niet te beschrijven. Dit is iets wat je alleen kan beleven door het mee te maken. Alle zintuigen ontvangen informatie beelden, geluiden en geuren. Het is een hele belevenis. Op youtube zijn wel wat filmpjes te vinden. Bijvoorbeeld http://bit.ly/wUobLc Het geeft een klein beetje beeld van de voor een buitenstaander aanwezige chaos. Overigens schijnt het de grootste markt in Afrika te zijn.

In de middag gaat mijn programma naar een kliniek van Mary Joy. Het was voor mij onduidelijk wat voor 'n soort kliniek dit zou zijn.En het bezoek maakt het me duidelijk. Het is een 1e lijns zorg met een aantal specialismen. Geheel in lijn van de strategie van Mary Joy, dus gericht op kinderen. Oftewel er is een huisarts, een verloskamer, vroedvrouw, laboratorium, apotheek en een röntgenafdeling. Het zijn voorzieningen waar mensen in het omgeliggende gebied gebruik van kunnen maken, tegen betaling. Het is grotendeels kostendekkend. Voor 10 Birr (5 eurocent) kunnen mensen zich inschrijven en daarna moet voor iedere activiteit gewoon betaald worden. De voorzieningen zijn matig en op de foto's kun je misschien enig beeld krijgen van de kwaliteit. Er is een gebrek aan apparatuur. Maar voor sommige mensen uit deze buurt is dit het enige haalbare! Een ziekenhuis is zeker 8 km ver weg en voor sommigen niet bereikbaar.

Het avondprogramma is opnieuw Hollands. Ik breng samen met wat Nederlanders uit het hotel een bezoek aan Wim's Holland House. Het is een restaurantje dat wordt gerund door een Nederlander (Wim Woudenberg) beroemd en berucht door de oprichting van het vrachtwagenblad Truckstar en het transport van de 'pak van je hart voor polen actie' in de jaren 80. We nemen een bitterbal en het wordt een gezellige avond. Ik spreek een bloemenkweker die in 1991 zich in Ethiopie heeft gevestigd. Na een verkenningstocht met Jantje Pronk. Ook spreek ik twee belgen die met de motor onderweg zijn naar Zuid Afrika. En ook Lex Harding schijnt op zijn reis van Egypte naar Zuid Afrika hier zijn geweest. Volgens mij is het de gelegenheid die je aandoet als je zo'n reis maakt. Zou ik dat ook nog eens gaan doen? Of wordt het toch de zijderoute? Rond 22.00 uur ben ik weer in mijn hotel. Nog even de weblog bijwerken en dan slapen. Morgen is er weer een nieuw programma.