Vrijwilligers en de organisatie in de kommune

Om 8.00 uur staat het busje voor de deur. We worden geacht tijdig te vertrekken omdat we een uurtje later worden verwacht bij het Rosengårdcentret in Silkeborg. We hebben daar een afspraak met Elizabeth Gudberg, locatieleider en Inge Bank, head of the eldercare and healthcare department in Silkeborg Municipality. We krijgen eerst een uitleg van het de rol van de gemeente en het systeem. We leren de verschillende verantwoordelijkheden kennen en begrijpen dat de gemeente de eerste ligdagen in een ziekenhuis moet betalen.

Daarmee is er een prikkel om te voorkomen dat mensen (onnodig) naar het ziekenhuis moeten. We maken kennis met de kracht van de verbinding tussen beleid/uitvoering op lokaal niveau en worden ons bewust van het socialistische systeem in Denemarken. Zo is de kostprijs van koffie overal even hoog. Ook zien we lokaal ondernemerschap en krijgen we inzicht in de sub-economieën van het vrijwilligers centrum. Elizabeth is een inspirerende persoonlijkheid die gedreven leidinggeeft aan het Rosengårdcentret. We sluiten af met een lunch: spare-ribs, salada en een aardappel met saus. Voldaan vertrekken we naar ons volgende bezoek.

In Arhus hebben we een ontmoeting met de Kommune: Claus Rasmussen en diverse collegae. Uit alles blijkt dat ze het leuk vinden om internationaal bezoek te ontvangen. Verschillende personen zijn betrokken bij de ontvangst en we krijgen uitgebreid uitleg over het systeem en de actuele thema’s die er zijn. Er blijkt veel aandacht voor een ‘paradigma-shift’ en we leren van een verhaal over chaos-regel-control. We raken geïnspireerd om eenvoudig te werken en ondertussen zien we dat communicatie onderling bij de gemeente niet werkt. Een rondtoer door het gebouw laat ons zien hoe zorgbehoevende ouderen in Arhus wonen. Het is vooral wonen! En de zorg die nodig is wordt gebracht, waarbij er heel erg weinig ‘infrastructuur’ ruimten zijn.


De middag sluiten we af met een stadswandeling onder leiding van een ervaren gids Joan Lynch. Deze engelse lerares vertelt ons over de historie van Arhus, achtergronden over de stadsopzet en een korte introductie over de nieuwe gebouwen. We komen onder de indruk van het nieuwe museum en zien enkele dead-statues. We bekijken de oude kerk aan de buiten en binnenkant en constateren dat de consistorie hier toch wel wat anders is als thuis.

Bij ‘A Hereford Beefstouw’ stond ons een geweldig diner te wachten. Een voor ons verrassend concept met zoals de naam van het restaurant al aangaf: ‘biefstuk’. Volop keuze! Welke stuk? Welke boter? Welke bijgerechten? En vervolgens smullen! Het werd een gezellige en heerlijke avond. Met na afloop nog even een drankje op de hoek. Moe en voldaan stort ik me rond 23.00 uur in bed. De slaap blijkt makkelijk te vinden.

Op tijd opstaan en onderweg veel zien

Om 4.15 uur geven enkele systemen aan dat het tijd is om in actie te komen. De verlichting wordt langzamerhand opgevoerd, ook een muziekje maakt duidelijk dat de tijd om op te staan er aan komt. En een vriendelijke dame begint af te tellen. Voordat het getal 40,39,38, …….,3,2,1 wordt bereikt sta ik onder de douche. Een stevig emmertje water maakt mij helemaal wakker en schoon. Klokslag 4.43 uur verlaat ik mijn kamer. Met koffer en handbagage. In dit hotel is het zelfbediening, dus om 4.45 uur ben ik doormiddel van een geheel eigen digitale actie uitgecheckt en ontvang ik een mailtje dat alles in orde is. Samen met de andere reisgenoten lopen we naar het afgesproken meetingpoint. Vertrek hal 1, balie 2. Een plek helemaal aan de andere kant van Schiphol dan waar ons hotel aan grenst. Een ochtendwandeling van 15 minuten. Klokslag 5.00 uur zijn we er, zoals afgesproken. En zoals verwacht missen we nog één persoon, we noemen geen namen …..…. Na een korte kennismakingsronde tussen verschillende nieuwe deelnemers checken we in en passeren we de security. Geen wapens, vloeistoffen of andere gevaarlijke substanties. Dan is er tijd voor het ontbijt. Wat broodjes, koffie om echt wakker te worden. Vliegen is vooral wachten. Om 6.55 uur gaan we de lucht in, dit keer met een Boeing 717. Één van de kleinere Boeings die op dit moment op de aarde rondvliegt. In Kopenhagen stappen we over op een binnenlandse vlucht naar Arhus. We moeten instappen bij een gate die helemaal aan de andere kant van de luchthaven is, een wandeling van 19 minuten. Ruim op tijd komen we aan en in de loop van de ochtend vliegen we verder in een propellervliegtuigje en aan het einde van de ochtend zitten we op Jutland (Denemarken).

Ons busje staat klaar en we gaan naar Ovartaci Museum in Risskov. In het museum cafe, dat mede gerund wordt door psychiatrische patiënten. Na afloop van de lunch bezoeken we het Museum. We krijgen een toelichting op de historie van meer dan 170 jaar psychiatrie op deze plaats. Het zijn oude gebouwen en nog steeds in gebruik. Op dit moment wordt nieuwbouw gerealiseerd, mag het na zoveel jaar. En wat de herbestemming wordt …, wie het wil kopen kan een bod doen.


Om 13.30 uur staat ons eerste bezoek gepland. We gaan op bezoek bij Karin Short bij Fortegården in Risskov. Fortegården heeft 192 appartementen in verschillende groottes voor de 62+ generatie. Daarnaast is er een verpleeghuis met totaal 50 plaatsen. Van Karin krijgen we een introductie in het Deense systeem.
We leren het onderscheid tussen Kommune (gemeente) en regio, we krijgen inzicht in de private en overheidshuizen. Fortegården is één van de private partijen en wordt wel door de Kommune gefinancierd. Overigens is scheiden van Wonen en Zorg de standaard en liggen de huurprijzen vrij hoog. Voor degene die dit niet kunnen betalen is er de mogelijkheid tot huursubsidie van de gemeente. Een rondleiding geeft ons meer beeld van het huis. Het blijkt een wat ‘ouder’ huis van circa 50 jaar oud en een recente renovatie heeft het op een redelijk onderhoudsniveau gebracht. De kamers van het ‘nursinghome’ zijn ruim 45 m2 groot en voor een groep van ruim 10 personen is er een gezamenlijke huiskamer/keuken. Zie verder http://www.fortegaarden.dk/


Ons volgende bezoek is aan OK-Centret in Egaa. We worden ontvangen door Lillian Kjaerholm en Birgitte Simonsen. OK-Center Egå is een nieuw gebouwd zorgcentrum (2012) in Egå, iets ten noorden van Aarhus. Het OK-Fonds (NGO) heeft het gebouwd en het omvat 72 huizen en gerelateerde servicegebieden.
Het gebouw van ongeveer 6.800 m2 omvat een café, wellness, fysiotherapie en productie keuken. We krijgen een leuke rondleiding en toelichting op het gebouw. Het project ligt aan de rand van het dorp en is in laagbouw gerealiseerd. Iedere kamer heeft een ‘eigen’ uitgang en er wordt veel gebruik gemaakt van natuurlijk licht. Het geheel is ruim en vriendelijk opgezet. De clienten hebben veelal een zwaardere zorgvraag (beperkt eigen regie mogelijk) en zijn qua aandoening verspreid gehuisvest. De opzet kent geen segmentatie naar zorgvraag en/of aandoening. We komen onder de indruk van de eenvoud van de organisatie en de passie van de leiders die het opgezet hebben. Zie verder http://www.ok-egaa.dk/

Rond 17.00 uur vertrekken we naar het Hotel. We maken nog een kleine tour met de bus door de stad. Bij de haven wordt gewerkt aan grootschalige vernieuwing en het lijkt of de bouw gedeeltelijk stil ligt. Later horen we dat de aannemer failliet is gegaan, dus nu begrijpen we ook waarom dit zo lijkt. We hebben ons bed geboekt in Hotel Royal, een meer dan 170 jaar oud hotel in het centrum van Aarhus. Een prachtig hotel met ruime kamers met enige historisch uitstraling en ruim comfort. http://uk.hotelroyal.dk/ Er wacht ons daar een meer-gangen diner met ondertussen hele boeiende gesprekken. Natuurlijk over wat we gezien hebben maar ook wat ons bezig houdt. De hele wereld komt langs en we hebben een uitgebreid gesprek over Israël. Zou dit een volgend reisdoel zijn?

Studiereis Denemarken-Noorwegen, The day before

Op woensdagochtend vertrekt ons vliegtuig heel vroeg! Dus is er de optie om al in de avond-before naar het verzamelpunt te komen. De helft van de groep maakt gebruik van deze (futuristische) optie. We gaan een korte overnachting maken in Hotel CitizM op de luchthaven Schiphol. Een hotel op 5 minuten loopafstand van de vertrekhal. Een hotel met een heldere en moderne aanpak. Een hotelkamer heeft hier een bed, douche en toilet. Veel meer is het niet. Dus een kamerbreedte van ruim 2,4 m1 is ruim voldoende en een ‘glazen-tube’ herbergt de douche en een andere het toilet. Niets meer en niets minder.

Een domotica systeem maakt het mogelijk om heel veel met de afstandsbediening te veranderen. Dus licht, gordijnen, TV, wekker, temperatuur, comfort, et. Alles op één schakelpaneeltje. Het is even zoeken, maar dan heb je ook wat. Allerlei verlichtingstype van romantisch tot koel, allerlei muziek en uiteraard combinaties daarvan geven een perfecte beleving. En dat alles op krap 9 m2!
Rond 21.30 uur nog even een drankje met mijn reisgenoten in de lobby (ook zeer modern en mooi ingericht) en rond 22.30 uur het bed in. Even prutsen om de wekker op het juiste tijdstip te krijgen en dan de luiken dicht.

Terug in Elst

Vandaag het laatste stukje, nog circa 860 km te gaan. Het is bijna allemaal snelweg en er zijn enkele verkeerslichten. Op het eerste stukje, om Poznan uit te komen en vlak na Hannover een paar. Daarna zijn de volgende verkeerslichten bij Arnhem. Het inpakken van de tent is een klein kunstje en minder dan 2 minuten werk. Daarna de rest in de auto en rijden maar.


Eerst nog even tanken, daarna de Poolse snelweg op. Van Warschau tot de Duits-Poolse grens (Oder) is er inmiddels een snelweg. Onze TomTom kent nog niet het hele stuk dus we boeken ten opzichte van de TomTom planning een forse tijdswinst. Deze weg zorgt ervoor dat we vandaag 1,5 uur sneller thuis zijn dan enkele jaren geleden! De tegenprestatie is een beetje tol, het moet toch ergens van betaald worden.

Bij de Pools-Duitse grens besteden we nog wat Sloty's en daarna snel verder. Door Duitsland en daarna Nederland in. Bij Enschede de grens over, welkom in Nederland. Nog een klein eindje en we zijn rond 17.00 uur in Elst. Totaal hebben we ruim 5.300 km gereden en de gemiddelde snelheid is 79,5 km. De benodigde diesel was 310 liter zodat het gemiddelde verbruik circa 1:17 was. In Moskou kwam de stand van de auto op 30.000 km, zodat vanaf die plek het lampje 'olie verversen'  heeft gebrand. Dinsdag gaat de auto voor een onderhoudsbeurt.


Het was een mooi reis!
We zijn gezond weer thuis en een leuke ervaring rijker.

Een klapper naar het westen

Gisteravond hebben we in volledige duisternis onze kampeerplek bereikt. Hoe ziet onze plek er in het ochtendlicht eigenlijk uit? Geweldig! Het blijkt een fantastische plek. Nog nooit hebben we op z’n mooi plekje gestaan. Het uitzicht is prachtig, de lucht is kraakhelder, op ruimte afstand van bewoning en midden in de natuur. Dit is echt wildkamperen op zijn fraaist. Bekijk onze plek op de foto maar eens. Dit wil je meemaken!



We hebben het plan om vandaag de achterstand op het programma in

te halen. En dus is ons reisdoel voor deze dag Poznan. De te overbruggen afstand is circa 1150 km, dus een behoorlijk stuk. We reizen via Letland, Litouwen naar Polen. We passeren dus enkele grenzen en gaan langs Warschau. Vanaf Warschau (de laatste 300 km van deze dag) is het snelweg. Het langste deel dus een tweebaansweg met een gemiddelde snelheid van circa 65 – 75 km. gebied met diverse meren. Best een fraai landschap met hier en daar een dorpje. In de zomer is het hier vast goed toeven, vooral als je van meren kunt genieten. In dit jaargetijde zie je geen surfers, zeilers, kano’ers of anderen. Maar volgens mij kan het daar wel goed. En het is nog totaal geen toeristisch oord.

We zijn vandaag in de Europese Unie, dus grenzen zijn geen probleem. Bij beide te nemen grenzen kunnen de paspoorten dicht blijven en de autoraampjes gesloten. Nog wel even afremmen bij de grens maar gelijk daarna doorgassen. De ‘grens-resten’ zijn nog niet opgeruimd, maar vast dat over enige jaren er alleen nog een bord van een nieuwe Europese provincie staat. That’s all!

Hoe verder we naar het westen rijden hoe westerser het wordt. Steeds meer reclame, steeds betere huizen, steeds meer economische activiteiten, steeds …, steeds groener ook. Overigens, het groene heeft meer met het klimaat dan met de cultuur te maken. In Rusland / Letland zien we hier en daar nog sneeuw en is duidelijk dat de sneeuw hier nog maar net weg is. In Polen is het steeds groener en waarschijnlijk is het in Nederland inmiddels helemaal groen.

Rond 21.30 uur draaien we de camping op. Opnieuw brengt de TomTom ons op de juiste plaats, kaartlezen is wel een erg simpel klusje geworden. Hoewel er een waarschuwing in het systeem zit dat de kaartinformatie gebrekkig kan zijn is het eenvoudig om de weg te vinden. Ook het campingadres in Poznan zit in het systeem. We checken snel in en gaan aan de slag met onze avondmaaltijd. Macaroni met wat ingrediënten en een biertje/sapje. Het eten laten we zakken tijdens een avondwandeling naar het nabij gelegen meertje. We stellen vast dat ons reisdoel vandaag gehaald is. Ook maken we een eerste evaluatie van onze Moskoutour.

We stellen vast dat het een goede reis is en dat we het zeker aanbevelen aan anderen om ook te doen. Het reismiddel auto geeft meerwaarde doordat je meer indrukken krijgt van de landen die je passeert. De trip is hiermee meer dan een stedentripje Moskou. We hebben de uitgebreidheid van Oekraïne / Rusland beter leren kennen. We hebben het karakter geproefd van de gebieden die we passeerden. Het was fijn om bij onze broeders/zusters in Kiev op bezoek te zijn. We zijn onder de indruk van het Rode Plein in Moskou. De afwisseling van kamperen – hotels was goed en maakte de trip tot een aantrekkelijke mannen (vader-zoons) trip. Zouden we het met deze ervaring opnieuw doen? JA! Wat zouden we anders doen? In de buurt van de Russische grens altijd een overnachting inplannen. Om daarmee of vroeg aan de grens te staan of gerust laat een bed te vinden.

Terug naar de Europese Unie

Onze dagen in Moskou zijn geteld en daarbij stellen we vast dat het op is. Vandaag willen we terug naar de Europese Unie. We hebben het plan om Moskou in westelijke richting te verlaten en via Letland naar Litouwen te rijden. Al vroeg staan we op en pakken ons boeltje bij elkaar. We nemen een zelf klaargemaakt ontbijtje en brengen alles in gereedheid voor vertrek. De gastvrouw/receptioniste van het hotel is nergens te bekennen en ligt vermoedelijk nog te slapen. Wat ons betreft geen probleem, we hebben eerder al betaald dus als we buiten kunnen komen is het oké. Hiervoor is op de begane grond de sleutel nodig die we natuurlijk ook moeten inleveren. Dus we doen een slimme actie door de deuren open te zetten en de sleutel terug te brengen …. Helaas de actie mislukt, de deur van het hotel (op de 1e verdieping) is in het slot gevallen. Dus we besluiten de sleutel aan de buitenkant van de deur op te hangen. (want van die deur hebben we geen sleutel). En vervolgens: wegwezen.

In het centrum van Moskou is het verkeer erg rustig. Vandaag is 1 mei dus dag van de arbeid. Waarschijnlijk betekent arbeid: uitslapen! De skyline is modern, met hoge gebouwen en moderne architectuur. Er wordt nog veel bijgebouwd, dus over een paar jaar kunnen we gerust terugkomen. Tot de buitenring gaat het snel en soepel en daarna gaat het mis. Iedereen is wakker geworden en er staat een lange, zeer lange en zeer langzame file. Het verkeer moet van 6 volle banen naar 1 á 2 banen. Oftewel uren vertraging!


Nadat we de files zijn gepasseerd kunnen we nog weinig snelheid
maken. In dit deel van het land zijn de wegen slecht tot zeer slecht. Op veel plaatsen is de weg gewoon weg. Gaten en gelukkig ook wegwerkzaamheden. Dus voor wie volgend jaar gaat is het waarschijnlijk iets beter. De kwaliteit van de weg levert ons een zeer laag gemiddelde op qua snelheid. Overigens leren we opnieuw de uitgebreidheid van het Russische landschap kennen. Er is veel agrarisch landschap, nauwelijks of geen zichtbare boerderijen. Veel bossen en het wordt ons duidelijk dat de sneeuw recent grotendeels is gesmolten. Op een enkele plaats ligt nog wat sneeuw. Waarschijnlijk is de onderlaag nog bevroren want er ligt veel water op de velden en in de bossen.

Rond 18.00 uur naderen we de Russisch-Letse grens. We rijden een lange rij vrachtauto’s voorbij en prijzen ons gelukkig dat we geen vrachtwagenchauffeur zijn. Dit juichen blijkt echter iets te vroeg en na diverse km kunnen we aansluiten in een rij personenauto’s. Een rij die heel - heel – heel langzaam vooruit komt. Bob gaat op verkenning en constateert dat er minder dan 95 auto’s voor ons staan. Metertje voor metertje komen we verder. We krijgen wel honger en besluiten ons diner klaar te maken. Mexicaanse bonen met lunchworst is op voorraard. Een primusje naast de auto en de ‘keuken’ mee verplaatsen als de rij in beweging komt. Metertje voor metertje. Na ruim 4 uur staan we vooraan en kan het feest beginnen.

Per 4 auto’s wordt toegang tot het grensgebied verleend. Na een eerste check of je de juiste papieren hebt, mag je naar de Russische douane en paspoortcontrole. De uitvoer van de auto is de eerste stap. Het duurt even voor de aardige dame met een te kort rokje de papieren begrijpt, maar met onze hulp lukt het haar om het onderscheid tussen kentekenpapieren deel 1 en 2 te begrijpen. Ze plakt het nog net niet aan elkaar. Ze scant alles in, geeft wat stempels en we kunnen verder. Nu nog wat stempels en scans van de paspoorten bij een andere grenswacht. De auto wordt 2 maal doorzocht …, in onze zooi is niets te vinden. En vervolgens zijn we verder.

Nu nog de Europese Unie in! We rekenen op een vrij-strook voor ons als burgers van een goed betalend EU-land. Helaas, we kunnen aansluiten bij allemaal Russen die ook de EU in willen. En dat gaat niet snel. Na 1,5 uur zijn we aan de beurt. Ook hier weer een goede controle van de auto en zelfs de motorkap moet open. Niets gevonden! En met een doorlooptijd van meer dan 6,5 uur over de afgelopen 500 meter kunnen we verder. Het is inmiddels donker, de wegen zijn slecht te zien en een camping vinden lijkt helemaal onmogelijk. Ons oorspronkelijke doel ligt in Litouwen en nog 250 km verder. We besluiten 'wild' te gaan en kiezen een zandpad. Na 500 meter en met redelijke afstand van huizen zetten we onze auto stil. Harm wil in de auto slapen, Bob en Jan zetten de tent op. Binnen 5 minuten zijn we gesetteld en vallen de luiken dicht. Totale vertraging vandaag meer als een hele werkdag, en dat op de dag van de arbeid...

Moskou, geen communisme meer aangetroffen

Vandaag staat een citytour Moskou op onze agenda. De auto kan blijven staan en we gaan te voet en met OV de stad in. We slapen uit tot 8.00 uur (6.00 uur Nederlandse tijd) en nemen ons eigen ontbijtje. Koffie van het hotel, yoghurt met aardbeien en een banaan. Ruim voldoende voor het eerste programma onderdeel. We lopen naar het metrostation en gaan op onderzoek uit hoe de metro werkt. Waarschijnlijk heb je een kaartje nodig en enig speurwerk gecombineerd met ervaring uit andere steden leert ons hoe het werkt. Koop een kaartje (1 of 2 toegangen) ga door het poortje en vervolgens vrijreizen in het hele metro stelsel in Moskou. Tot je eruit komt, hopelijk op de juiste plek. Kosten: 30 roebel per keer, dus circa € 0,80 per station ingang versus station uitgang. Bob heeft inmiddels Russisch geleerd (op het noodzakelijk minimale niveau) en daarmee vinden we voorspoedig onze weg.

Ons eerste doel: het Rode plein en Lenin’s mausoleum. Het Rode Plein weten we inmiddels te vinden en we genieten van het plein, de grootte en de imposante gebouwen. Het hele plein wordt aangekleed voor de 9 mei viering (einde van de IIe wereld oorlog voor de Russen). Helaas heeft dit aankleden vervelende gevolgen, het Mausoleum is vandaag gesloten. Voor ons is Lenin dus echt dood. Inmiddels ontstaat enige ‘drinkbehoefte’ en we gaan naar de Mac voor een kopje koffie met een kersenvlaaitje of iets in die richting. Met deze energie vervolgen we onze tour en bezoeken we het Kremlin. We nemen een rondleiding langs allemaal schatten en bezoeken de vier kerken in het Kremlin. De schatten bestaan uit bijbels van goud, juwelen, servies, zilverwerk, goudwerk, gouden koetsen, goud-behangen jurken en ander ‘stuff’ wat waarschijnlijk vandaag ook bij de inhuldiging in Amsterdam is gebruikt. Veel van de schatten zijn geschonken aan de tsaren in het kader van diplomatieke contacten. Was er toen ook al sprake van omkoping en corruptie? We denken van wel…

Na ons Kremlin avontuur nemen we een pizzaatje in een hutje en gaan daarna doen wat de moderne Moskou’er of Moskou’ster doet… shoppen. In een ondergronds winkelcentrum zien we hoe de kapitalistische wereld Moskou definitief veroverend heeft. Veel merk winkels, veel uiterlijk vertoon en de modernste mode. Uiteraard een Apple store en veel glim-glim-glim. En zeker niet iedereen gelijk. Van het communisme treffen we nauwelijks een spoor, slechts hier en daar een hamer met sikkel. Na al deze glamour gaan we maar eens naar de KGB op zoek. Het oude hoofdkwartier van de KGB blijkt geheel leeg te staan. De oprichter is van zijn sokkel gehaald en we treffen alleen een monument van de slachtoffers van het communisme. Het Russische communisme heeft zichzelf om zeep geholpen. We proberen nog het KGB cafeetje voor de spionnen te vinden maar dat lukt ons niet. Later blijkt dat we ook in de verkeerde straat hebben gezocht.

Langzamerhand slaat de vermoeidheid wat toe. We nemen een bakkie en Bob een hot chocolate of wat daar voor door mag gaan. En daarna nog wat metro tours om wat metro stations te bekijken. Allemaal prachtige oude stations en gezien het tijdstip (17.00 uur) heel erg druk en vol. Het metrosysteem is uiterst efficiënt! Wat een mensenstromen kan het systeem aan. En Bob heeft helemaal de smaak te pakken, met zijn Russische talenknobbel brengt hij ons in twee overstappen precies naar de plek waar we heen willen. We kopen nog wat souvenirs en gaan een hapje eten. Op de terugweg zien we veel luxe auto’s. Ook zagen we een vrouw(tje) een Porsche Cayenne parkeren. Schuin omdat het anders niet past en toen ze weg wilde werkte de afstandsbediening niet. Een vertwijfelde vrouw rondom een witte Porsche Cayenne, best leuk om op afstand van te genieten. Om 20.00 uur zijn we terug in het hotel. Bob laat nog wat van zijn pianokunsten horen uit een muziekbundel, we schrijven nog een weblogje en we bereiden de dag van morgen voor. En dan naar bed.